Članom 155. Zakona o obligacionim odnosima jasno je propisano da je šteta umanjenje nečije imovine, sprečavanje njenog povećanja, kao i nanošenje fizičkog ili psihičkog bola ili straha. Na taj način može doći do obične materijalne štete, štete u vidu izmakle koristi, kao i nematerijalne štete.

Šteta se može javiti u svim aspektima života, te samim tim jasno je da do naknade štete može doći u mnogim oblastim prava.

Jedna od vrsta naknade štete je nematerijalna šteta.

Vrste naknade nematerijalne štete su: Objavljivanje presude ili ispravke, novčana naknada, novčana naknada u slučaju smrti ili teškog invaliditeta, satisfakcija u posebnim slučajevima, kao i naknada buduće štete.

Što se tiče nematerijalne štete najčešće se vode postupci za naknadu nematerijalne štete u vidu novčane naknade i to: za pretrpljene fizičke bolove, duševne bolove, zbog umanjenja opšte životne aktivnosti, naruženosti, povrede časti i ugleda, slobode ili prava ličnosti, smrti bliskog lica, kao i za strah, nezavisno od naknade materijalne štete.

Prilikom odlučivanja o zahtevu za naknadu nematerijalne štete, kao i visini iste, sud vodi računa o značaju povređenog dobra i cilju kome služi ta naknada, ali i o tome da se njome ne pogoduje težnjama koje nisu spojive sa njenom prirodnom i društvenom svrhom.

Naknada nematerijalne štete u vidu novčane naknade zbog povrede časti i ugleda je vrlo čest slučaj.

Isto tako ne retki su slučajevi povrede časti i ugleda putem sredstava javnog informisanja i raznih medija.

Dostojanstvo ličnosti (čast, ugled odn.pijetet) lica na koje se informacija odnosi u sredstvima javnog informisanja i medija je pravno zaštićeno.

Objavljivanje infomacija kojom se vrši povreda časti, ugleda ili pijeteta, odnosno lice prikazuje u lažnom svetlu pripisivanjem osobina ili svojstava koje ono nema, odnosno odricanjem osobina ili svojstava koje ima, nije dopušteno ako interes za objavljivanje informacije ne preteže nad interesom zaštite i prava na autentičnost, a naročito ako se time ne doprinosi javnoj raspravi o pojavi, događaju ili ličnostima na koju se informacija odnosi.

Prikazom ili opisom scene nasilja u medijima ili medijskom sadržaju ne sme se povrediti dostojanstvo žrtve nasilja.

Karikaturalno, satirično, kolažno ili drugo slično prikazivanje lica, ne smatra se povredom dostojanstva, odnosno prava na autentičnost.

Takođe, postoji mogućnost naknade materijalne štete u slučaju povrede časti i širenja neistinitih navoda.

Zakonom o obligacionim odnosima propisano je da ko drugome povredi čast kao i ko iznosi ili prenosi neistinite navode o prošlosti, o znanju, o sposobnostima drugog lica, ili o čemu drugome, a zna ili bi morao znati da su neistiniti, i time prouzrokuje materijalnu štetu dužan je istu nadoknaditi.

Međutim, za ovaj vid štete ne odgovara lice koje učini neistinito saopštenje o drugome ne znajući da je ono neistinito.

U skladu sa Zakonom o obligacionim odnosima svako ima pravo da zahteva od suda ili drugog nadležnog organa da naredi prestanak radnje kojom se povređuje integritet ljudske ličnosti, ličnog i porodičnog života i drugih prava njegove ličnosti.

Sud odnosno drugi nadležni organ može narediti prestanak radnje pod pretnjom plaćanja izvesne novčane svote, određene ukupno ili po jedinici vremena, u korist povređenog.

Ukoliko vam je potrebna stručna pravna pomoć u pogledu ove oblasti prava, a želite da to budu najbolji advokati Novi Sad, možete kontaktirati našu Advokatsku kancelariju – Advokat Novi Sad – Kristina Đapa (advokatdjapa.rs)